Prestatieflow: haal het beste uit jezelf

06/10/2017 - 08:00

Voor mij is flow lang een containerbegrip geweest. Ik had wel een idee wat het betekende: lekker in je vel zitten en een manier om het beste uit jezelf te halen. Dat was het dan! Maar hoe je in flow komt, blijft of wat je uit flow haalt? Dat waren vragen waar ik geen antwoord op had. Ik ben deze vragen gaan onderzoeken en ben erachter gekomen dat er twee soorten flow zijn:

1. Natuurlijke flow

2. Prestatieflow

Als je het beste uit jezelf wilt halen, is het belangrijk om te weten wat het verschil is tussen beiden. Binnen de sport en overal waar mensen grenzen verleggen en optimaal presteren, speelt prestatieflow de grootste rol.

Natuurlijke flow

Als je in een natuurlijke flow bent, ervaar je vreugde, vrede of voel je je op op een diep niveau verbonden met je omgeving. Wat het ook is, het is een fijne ervaring. Het maakt niet uit wat je aan het doen bent: lezen, schrijven, met een vriend aan het kletsen of als je buiten op een bankje van de natuur geniet. Je ervaart deze flow als je totaal opgaat in het moment en door niets of niemand wordt afgeleid. Deze vorm van flow kun je makkelijk ervaren, door je bewust te worden van je aandacht en waar je deze op richt. Als je flow ervaart, ontstaan vaak de beste ideeën. Je bent creatief en ontvankelijk voor inspiratie, dit alles omdat de energie lekker door je heen stroomt.

Prestatieflow

De tweede vorm van flow is prestatieflow. Ook bij deze vorm van flow voel je je goed, maar er is nog een ander kenmerk van deze soort flow: je bent in staat om het allerbeste uit jezelf te halen in situaties die voor jou uitdagend zijn. Je vaardigheden zijn zo goed ontwikkeld dat de activiteit waarmee je bezig bent, je makkelijk afgaat. Je voelt je zeker, het is alsof alles vanzelf gaat. Je presteert optimaal — je bent effectief. Sporters spreken vaak over 'in de zone zijn'. In zijn boek “Flow — the psychology of optimal experience” omschrijft Mihaly Csikszentmihalyi, het concept flow aan de hand van de ‘Uitdaging -Vaardigheden Balans’ (UV-balans). Deze zie je in de infographic.

Optimaal presteren

Zit je in een prestatieflow, dan voel je je fantastisch, innerlijk zeker en presteer je optimaal. Om dit te bereiken, is er een goede balans nodig tussen de uitdaging waarmee je geconfronteerd wordt en de vaardigheden die je op dat moment bezit. Bovendien moet je volledig gefocust zijn op de je taak. De uitdaging kan bijvoorbeeld een sportwedstrijd zijn, maar ook een tentamen of een gecompliceerde operatie. Lang niet altijd matchen de vaardigheden met de uitdagingen binnen de UV-balans. Als je naar de infographic kijkt, dan zie je dat je in een angst situatie terecht komt als je met een te grote uitdaging geconfronteerd wordt waar je nog niet de juiste vaardigheden voor hebt. Andersom, als je bepaalde vaardigheden erg goed ontwikkeld hebt en de uitdaging waarmee je geconfronteerd wordt is niet groot of spannend genoeg voor je, dan voel je je verveeld of misschien zelfs gefrustreerd. Je wordt niet genoeg uitgedaagd! Zowel angst als verveling zorgen ervoor dat je niet in de flow komt.

Specifieke vaardigheden

Als jij voor een zaal van 500 personen moet spreken, zonder dat je dit gewend bent, kom je niet in flow. Als jij als voetballer de technische en fysieke vaardigheden mist om in de Eredivisie te spelen, kom je niet in flow. En als jij als kok geen ervaring hebt, dan run je niet zomaar even een restaurant. Prestatieflow vraagt om specifieke vaardigheden. Hiervoor is intensieve training en commitment nodig. Hoe groter de uitdaging, des te moeilijker het is om in een flow te komen. Dit is waarom sporters, speciale eenheden en mensen die hun grenzen willen verleggen doelbewust trainen. Zo kunnen ze in uitdagende situaties effectief functioneren en het allerbeste uit zichzelf halen.

Vaardigheden trainen

Je ziet vaak dat een speler die de overstap maakt van de Eredivisie naar een buitenlandse topcompetitie moeite heeft om direct goed te presteren. Hij is niet gewend om op dit niveau te presteren en het kost tijd voordat hij zijn technisch, tactisch, fysieke en mentale vaardigheden ontwikkeld heeft om op dit niveau in flow te kunnen komen. Door doelbewust zijn vaardigheden te trainen, zal het op den duur makkelijker worden om in een prestatieflow te raken in zijn nieuwe omgeving. Maar dit hoeft niet altijd, sommige uitdagingen blijven te groot voor je.

Focus

Naast een gebrek aan vaardigheden, kan er ook een andere reden zijn dat je niet in een prestatieflow komt, een gebrek aan focus. Als jij je voortdurend zorgen maakt om je gezondheid, relaties, carrière of toekomst, zal je weinig tot geen flow in je leven ervaren. Je zit vast in een bepaald gedachtepatroon. Dit creëert, frustratie, twijfel, onzekerheid of angst. Je bent volledig gericht op het ‘maken’ van zorgen, dit snijdt je volledig af van de creatieve energie. Het lijden dat je ervaart, staat 180 graden tegenover het ervaren van flow. Het belangrijkste om dit te doorbreken, is je bewust te worden van je aandacht. Als je goed observeert, merk je dat je aandacht gericht is op een doemscenario in de toekomst of op een angstige situatie die je in het verleden hebt meegemaakt. Obsessieve gedachten domineren je gedachtenwereld en zorgen voor een onrustig gevoel. Het is dan zo goed als onmogelijk om in flow te komen. Dit patroon doorbreek je alleen door je focus te controleren en dat begint met bewustwording.

Herfocussen

Daarnaast verliezen we allemaal van tijd tot tijd onze focus omdat we afgeleid worden door onze omgeving, door zaken uit onze binnenwereld of vermoeidheid. De uitdaging is dan om jezelf zo snel mogelijk te herfocussen, zodra je jezelf er bewust van wordt dat je focus is afgedwaald. Herfocussen wordt dan een vaardigheid die essentieel is om in prestatieflow te komen of te blijven en dit is trainbaar. Als focus essentieel is voor prestatieflow en we weten ook dat we allemaal regelmatig onze focus verliezen, dan draait het uiteindelijk allemaal om deze vaardigheid: Hoe snel kun jij jezelf herfocussen?

Hulp nodig

Zou jij graag in een flow komen, maar lukt het je niet door een gebrek aan doelgerichte training of focus, houd dan deze blog in de gaten. In mijn volgende blogs ga ik hier verder op in. Wil je ook het beste uit jezelf halen? Neem contact met me op voor personal coaching of kom op 28 oktober naar mijn workshop: Doorbraken creëren.

Deze blog verscheen ook op ronniecouwenberg.nl.

ronnie couwenberg
Op 06-10-2017
Geschreven door: Ronnie Couwenberg
In: Sportvisie

De tijden van het baantjes zwemmen zijn gewijzigd vanaf 30 oktober! Lees er hier meer over. Tevens is het Golfslagbad van de Tongelreep definitief gesloten. Je kan nog wel bij ons baantjes zwemmen, zwem- en bewegingslessen volgen en meedoen met actieve aqauasportieflessen!

Date: 
19 september 2017